democratie na de verkiezingen?

Vreemd is het toch, hoe schijnbaar democratische processen door instituties en politici op een ondemocratisch spoor geraken. Neem de bescheidenheid en de trots van respectievelijk verliezende en winnende partijen. Als er verloren wordt, dan is schijnt een partij niet het voortouw te moeten nemen bij de formatie van een coalitie. Als er gewonnen wordt, juist wel. Een PvdA met 33 zetels, als 2e partij toch goed voor een flinke volksvertegenwoordiging, neemt een afwachtende houding door haar zetelverlies.

Een verlies, dat voornamelijk voorkomt uit de wispelturigheid geschreeuw en ad hoc beleid van politici en partijen zonder duidelijke visie, en van - soms zwevende - kiezers die hierdoor de weg kwijt raken.

De conclusie is er niet minder om, geloof in eigen ideeen en waarden van een partij lijken te zijn geslonken voor ontzag voor de winnenden, door de luttele percentages mensen die uiteindelijk toch maar liever voor een andere partij hebben gekozen.

Zo schijnt er ook een ongeschreven regel te zijn dat winnende partijen met elkaar om tafel moeten gaan zitten. Alle verwijten van eerder proberen te vergeten, alle onverenigbare standpunten ten spijt, de winnende partijen hebben plots meer steun dan 4 jaar geleden, en dan zullen ze ook maar samen regeren. Dit gevoel is gelukkig nog niet zover doorgedrongen dat Wilders om de tafel hoort te gaan zitten met de SP, maar wel zover dat Halsema adviezen geeft aan het CDA toch ook met de SP te gaan praten. En daarmee vooral haar eigen partij te degraderen tot tijdelijke politieke adviescommisie.

En daarmee zijn we beland bij een andere vreemde draai in het formatieprocess. De macht van de koningin en het ontransparante gebabbel met de partijleiders alvorens zij een informateur kiest. Logisch denkend zou je verwachten dat een een informateur een bepaalde onafhankelijkheid heeft. Iemand die heeft uitgeblonken in ervaring in politiek en bestuur, zonder daarbij een bepaalde politieke voorkeur uit te hebben gesproken. Iemand met een journalistieke, wetenschappelijk, misschien zelfs filosofisch blik, die zo neutraal als mogelijk verschillende coalities op hun verenigbaarheid onderzoekt.

Maar dit is niet het geval, een informateur is steevast een persoon die zijn carriere heeft opgebouwd bij een van de 3 grotere politieke partijen. De informateur schijnt een coalitie te moeten zoeken, terwijl hij zelf een bewuste voorkeur heeft voor een bepaalde ideologie en partij (voorzover we over ideologie kunnen spreken bij Nederlandse partijen).

Het is als een voorzitter van een kieskommisie die zelf een groep samenstelt voor zijn eigen herbenoeming. Gelukkig zit het juridisch systeem in Nederland onafhankelijker in elkaar. Vreemd genoeg lijken alle partijen akkoord te gaan met een benoeming van een CDA-er als informateur. Wat weer getuigd van ontzag voor de winnaar, die eigen ideaalbeelden even als sneeuw voor de zon laat verdwijnen.